Kunst en hoe deze te maken

Kies een controversieel onderwerp. Niet te controversieel, anders wordt u een Jeff Koons of een damien Hirst en daar kunt u in korte tijd heel veel geld mee verdienen, maar u bent na vijf jaar vergeten. Wees ook weer niet te braaf, anders krijgt u de naam een wannabee te zijn.
Taboes doen het altijd goed, maar kies wel voor tijdloze taboes. Seks en geweld zijn bijvoorbeeld heel werkbaar, maar denk ook eens aan seks met dieren, kinderporno of kotsende bejaarden.
Heeft u het onderwerp gekozen, zet dan alles klaar om uw schilderij te gaan maken. Staar minimaal drie dagen naar uw lege doek. Dit veroorzaakt een treurig, mismoedig en mislukt gevoel en dat heeft u straks als kunstenaar hard nodig.
U gaat natuurlijk niet meteen beginnen. U gaat naar de kroeg. Daar vertelt u uw vrienden wat u allemaal van plan bent. Daar wordt misschien eerst wat lacherig over gedaan, maar er wordt over u gekletst en dat is het belangrijkste. Sla vooral vrouwen en homo´s niet over, want die lullen alles door. Vervolgens laat u zich wisselend een paar weken wel en een paar weken niet zien, waarna u zich permanent in het dranklokaal vestigt en het op een stevig zuipen zet, af en toe roepend, dat u geen inspiratie heeft. U betaalt bij voorkeur uw rekeningen niet en wordt steeds grover in de mond. U krijgt hierdoor een slechte naam en een sneue reputatie, maar daardoor smaakt de overwinning straks alleen maar zoeter.
Nu gaat u naar uw atelier en begint te schilderen. Als uw schilderij af is, gaat u er met wit overheen en begint opnieuw. Ja, dat klinkt vreemd, maar u doet röntgenologen er een groot plezier mee. Hoe vaak er niet onder, zeg een portret van Rafaël, een compleet landschap wordt ontdekt! Of onder een kruisigingstriptiek van Da Vinci een tweeluik met een heel ander onderwerp. Wilt u zich scharen in de rij der grote meesters, dan is een beetje onderschildering een must! En zo brengt u ook meteen de ‘gelaagdheid’ aan in uw werk, waar kunstrecensenten weer dol op zijn.
Schilder zo enige doeken vol. Het maakt niet of het wat voorstelt, want u verbrandt ze straks toch in de achtertuin. Jawel, u hoort het goed. Niets is beter voor een kunstcarrière, dan een oeuvre te scheppen, waar u opeens niets meer mee te maken wil hebben. Vergeet echter niet om het een homo te vertellen, anders doet u het allemaal voor niets. En verbrand ze ook niet allemaal. Verzamelaars zullen straks een moord doen om die paar bewaard gebleven, unieke stukken uit uw ‘blauwe periode’ op te kop te kunnen tikken.

Ik geef toe: de eerste jaren van de kunst is het vooral investeren geblazen, maar nu kunt u gaan oogsten:
Als u uw voorwerk goed heeft verricht, staat u in de verre omstreken inmiddels bekend als mislukt kunstenaar. U bent ongemanierd, u drinkt, rookt en vloekt en heeft geen cent te makken. Vergeet ook niet een groot aantal vrouwen te misbruiken. Essentieel in deze fase is, dat u geen absolúte klootzak wordt. U kunt namelijk ook opeens onverwacht heel vriendelijk uit de hoek komen, of met een bloemetje op de stoep staan bij een oude vlam, om uw excuses aan bieden, waarna u haar de volgende dag weer in het gezicht spuwt.
Zaai verwarring. Zoveel en zo vaak mogelijk. Als deze eenmaal compleet is, gaat u exposeren. Het is uw eerste expositie en iedereen in de stad verwacht een debacle van de eerste orde. Wat valt er te verwachten van die dronken mislukkeling. Dat kan nooit iets voorstellen. Uit zuiver leedvermaak komt iedereen al kijken. Hang op deze expositie nu het braafste werk op dat u kunt maken: Boerderijtjes in de zon, vlinders in een tuin, de dieren de velds, alles in vrolijke kleuren en lekker traditioneel geschilderd.
De goegemeente staat paf . Men prijst u allerwege, u staat in de krant en komt op de radio. Niet omdat uw werk zo goed is, maar men is allang blij dat u geen kotsende bejaarden heeft geschilderd. Op het moment dat u de naam krijgt ‘toch wel mee te vallen’ en ‘eigenlijk best goed kan schilderen’ exposeert u in het Stedelijk met geabstraheerde Beatrix die een geit neukt of iets in die trant. Als men zich massaal tegen u keert en dat doet men, wordt het tijd voor uw Opus Magnum:
U bent inmiddels zo controversieel als het maar kan, men haat en bewondert u en kunt derhalve exposeren waar u maar wilt. Kies voor een prestigieuze kunstmanifestatie of een biennale of iets dergelijks en presenteer hier uw nieuwste werk. Het dondert niet meer wat erop staat, al zijn het drie vlekken en een streep. Als het maar groot is, zo groot mogelijk en met veel bombarie gepresenteerd. Gelooft u mij: geen mens weet meer hoe hij moet reageren en dat is tenslotte één van de belangrijkste kenmerken van echte kunst. Wanneer volhardende journalisten u toch nog vragen wat u met uw werk wil zeggen, brabbel dan iets onverstaanbaars, maak ze uit voor rotte vis of begin hysterisch te lachen. Ik wens alle kunstenaars veel succes. Wilt u deze informatie nog eens rustig na lezen, dan kunt u deze tekst gewoon nog een keer rustig nalezen.

Martin-Jan van Santen

En dan is het nu mijn beurt om de Pen De Verbonds door te schuiven naar:

Daan Jilesen!